Իշխանափոխության ձախողման բուն պատճառներն ու ընդդիմադիր կուլիսները
23.09.2026 | 09:29
Նարեկ Մալյանը հարցազրույց է տվել 24News-ին, որի ընթացքում ակամայից հետաքրքիր բացահայտում է կատարվում այն մասին, թե ինչու առնվազն վերջին 6 տարիների ընթացքում իշխանափոխության որևէ փորձ հաջողությամբ չի պսակվել կամ, ավելի ճիշտ ձևակերպմամբ, ձախողվել է։
Ամբողջ 6 տարի ժողովրդին փորձում էին համոզել, թե շարժումների ձախողման գլխավոր պատճառն ինչ-որ անձի ամբիցիաներն են եղել (պարզ է, որ խոսքը վերաբերում է նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանին), և հենց այդ պատճառով էլ որևէ արդյունքի չենք հասել։
Հարցազրույցի ժամանակ լրագրող Նարեկ Գալստյանն ուշագրավ բացահայտում է անում այն մասին, որ առնվազն երկու շարժումների՝ «Դիմադրության» և «Սրբազան պայքարի» ժամանակ Արման Թաթոյանին վարչապետի թեկնածության առաջարկ է արվել, ինչը նա մերժել է։ Դրա համար, իհարկե, Նարեկ Մալյանը որևէ բացատրություն չուներ։
Սա ի՞նչ է նշանակում։ Նշանակում է առնվազն երկու բան․
Ա. Հակառակ տարածված միֆերի՝ շարժումների նպատակը զուտ իշխանափոխությունն է եղել, այլ ոչ թե որոշակի անձի իշխանության գալը, այլապես Արման Թաթոյանին նման առաջարկ չէր արվի։
Բ. Հիշյալ շարժումների՝ տարբեր հնարքներով ձախողման բուն պատճառը ոչ թե իշխանությունը վերցնող անձն է եղել, այլ ավելի շուտ քաղաքական այն ուժը, որի շուրջ կամ որի ջանքերով, ռեսուրսներով ու անուղղակի աջակցությամբ գեներացվել է շարժումը։
Այլ խոսքով՝ իշխանափոխության ցանկացած փորձ (լինի շարժում, թե ընտրություն), որը կձևավորվի նախագահ Քոչարյանի կամ նրա դաշնակիցների կողմից, կամ դրա հիմքում կլինեն նախագահի աջակիցներն ու դաշնակիցները, ի սկզբանե դատապարտված է լինելու ձախողման՝ անգամ եթե դրա վերջնարդյունքը լինի Նիկոլի վերարտադրությունն ու հայ ժողովրդի կորուստները։
2022 թվականի ապրիլին, ինձ նման, հաստատ ձեզանից շատերն էլ զարմացան, թե ինչու «Դիմադրության» շարժման պաշտոնական մեկնարկից ընդամենը օրեր առաջ Արթուր Վանեցյանը որոշեց հրապարակում իր սեփական շարժման մասին հայտարարել։
Այս ընթացքում առավել ցավալին մնում է այն, որ ձևավորված շարժումները տարբեր մեթոդներով ու միջոցներով ապականած ու ձախողած անձինք և նրանց առաջնորդները վերջին 6 տարիների ընթացքում սեփական տեղից շարժվելու ու մի շարժում ձևավորելու նեղություն անգամ չեն տվել իրենց։ Նրանց ամբողջ արածը եղել է առավոտից երեկո եթերից եթեր վազելը, մյուսների հասցեին ցեխարձակումներ անելն ու ուրիշների արածը սևացնելը, մեկ էլ «իմպիչմենտի» մի նախաձեռնություն, որի նպատակը, ինչպես պարզվեց, հիմնականում եղել է ոչ թե իշխանափոխությունը, այլ նախագահ Քոչարյանին ու «Հայաստան» դաշինքին ծնկի բերելն ու վարկաբեկելը (այս մասին Նարեկ Մալյանը բացահայտորեն խոստովանեց 168.am-ին տված հարցազրույցում)։
Երեկվա հարցազրույցից մեկ կարևոր դրվագի էլ անդրադառնամ ու ավարտեմ։
Նարեկ Մալյանը երեք խմբի է բաժանում ընդդիմությանը, որոնցից վերջինն իրենք են ու իրենց ֆինանսավորող ուժը, որը չի մասնակցել ընտրություններին և այս պահին չունի հանրային աջակցություն, բայց, ըստ նրա, միայն հենց այս խումբն ունի ժողովրդին համախմբելու պոտենցիալ։
Որքան էլ ծիծաղելի թվա, բայց մի պահ ենթադրենք, թե Նարեկ Մալյանն իրավացի է։ Դրանից հետո տրամաբանորեն մի կարևոր հարց է առաջանում․ ժողովրդի համախմբման նման պոտենցիալ ունեցող ուժն ինչո՞ւ մինչև այսօր ոչինչ չի արել։ Կամ նման պոտենցիալ ունեցող քաղաքական ուժը, եթե մասնակցեր ընտրություններին, հաստատ «Հայաստան» դաշինքից ավելի շատ տոկոս պիտի հավաքեր, և նրա հավաքած տոկոսներով հիմա Նիկոլն իշխանությունից հեռացած կլիներ։
Հետևաբար՝ կա՛մ մտածված կերպով չեն մասնակցել ու մանդատներ չեն հավաքել, քանի որ իրենց համար Նիկոլն ավելի գերադասելի է եղել, քան Սամվել Կարապետյանը, կա՛մ էլ, ինչպես միշտ, Նարեկ Մալյանը ստում է իրենց ունեցած ռեսուրսի ու պոտենցիալի մասին, և ընտրություններին մասնակցելուց հրաժարվել են ոչ թե դրա հետ համաձայն չլինելու, այլ ցածր տոկոսներ հավաքելու պատճառով խայտառակ չլինելու համար։
Ռոբերտ ՄԱՐԳԱՐՅԱՆ
Մեկնաբանություններ
Ասում են...
.
.
-
Ասում են… Հայաստանում կրկին հակառուսական կեղծ և Արևմուտքի կողմից կառավարելի ալիք է ստեղծվել, թե ՀԱՊԿ-ը մեզ չօգնեց, և ՀԱՊԿ-ից պետք է դուրս գանք։ Նշում են նաև, թե Ռուսաստանը Հայաստանին անհուսալի դաշնակից է
-
Ասում են… Նա Ռուսաստանի բացահայտ թշնամի է, որը, մինչև որոշակի պահը, իշխանության գալով ստիպված էր քողարկել իր մտադրությունները, իր նպատակները։ Մենք թույլ տվեցինք մեզ «մոլորեցնել» հույսերով, թե ինչ-որ կերպ դա կանցնի-կգնա, բայց այդպես չեղավ
-
Ասում են… Հայաստանն իսկապես կատարել է իր աշխարհաքաղաքական ընտրությունը՝ դեմքով շրջվելու դեպի Եվրոպա։ Մենք չենք կարող գործել այնպես, կարծես դա գոյություն չունի։ Մենք՝ ֆրանսիացիներս, պետք է ընդունենք այդ ընտրությունը և հավատարիմ լինենք դրան
-
Ասում են… Զարմանալի է՝ Թրամփն ասաց, որ ոչ ոք իրեն չի ասել՝ Իրանը կարող է փակել Հորմուզի նեղուցը։
Յուրաքանչյուր ռազմական խաղային տեսության ժամանակ, որին ես մասնակցել եմ, առաջին բանը, որ մենք ենթադրել ենք, այն էր, որ Իրանը դա կանի
-
Ասում են… Հնարավոր չէ որևէ գերտերության թիկունքում գործարքներ կնքել, որոնց մասին ամենայն մանրամասնությամբ տեղյակ չլինեն մյուս գերտերությունները: Բոլոր գերտերություններն էլ տիրապետում են հետախուզական այնպիսի հզոր հնարավորությունների, որ փոքր երկրները հազիվ թե կարողանան նրանցից որևէ գաղտնիք թաքցնել
-
Ասում են… Ի տարբերություն Արևմուտքի, որը կոչ է անում Հայաստանին կրճատել Ռուսաստանի հետ իր հարաբերությունները, մենք չենք խոչընդոտում Հայաստանի առևտրատնտեսական կապերի զարգացմանը այլ երկրների, այդ թվում՝ ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի հետ
-
Ասում են… Պետք է անկեղծորեն խոստովանել, որ ընդդիմադիր կուսակցությունների միջև ամիսներ շարունակ ընթացող բանակցությունները ոչ մի համաձայնության չեն հանգեցրել: Այդ պարագայում, պառակտված ընդդիմությանը միավորելու միակ կարող ուժը Սամվել Կարապետյանն է
-
Ասում են… Իրանի հետ հարաբերությունները Հայաստանի համար այլընտրանք չունեն այդ հարաբերությունները կենսական նշանակություն ունեն թե՛ Հայաստանի, թե՛ Իրանի համար, և այս իրողությունը պետք է հասկացնել արևմտյան գործընկերներին
-
Ասում են… Բաքուն դատապարտեց Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման իրավունքը, որը դրսևորվեց Խորհրդային Միության փլուզման ժամանակ։ Դա բռնություն էր, դատաստան, ոչ թե դատավարություն
-
Ասում են… Վստահ ենք, որ Հարավային Կովկասի երկրները, այդ թվում՝ Հայաստանը, հասկանում են, որ Բրյուսելի և Վաշինգտոնի ենթադրաբար բարի մտադրությունների հետևում թաքնված են սառը հաշվարկներ
-
Ասում են… Իրանի ուրանի պաշարների ոչնչացման և զրոյական հարստացմանն անցնելու ԱՄՆ պահանջներն անիրատեսական են։ Հրթիռային ծրագրի և դաշնակիցներին սատարելու վերաբերյալ պայմանները քննարկման ենթակա չեն։
Իրանը չի ենթարկվի դրսից պարտադրված թելադրանքին։ Մենք անկախ երկիր ենք և ինքներս ենք որոշում մեր ուղին
-
Ասում են… Մեզ բացարձակապես չի վերաբերում այն, ինչ կատարվում է Գրենլանդիայի հետ։ Բայց մենք Միացյալ Նահանգների հետ նմանատիպ հարցեր լուծելու փորձ ունենք:
19-րդ դարում, կարծեմ՝ 1867 թվականին, ինչպես գիտենք, Ռուսաստանը վաճառեց Միացյալ Նահանգներին, իսկ Միացյալ Նահանգները մեզնից գնեց Ալյասկան
-
Ասում են Մենք գիտեինք, որ կանոնների վրա հիմնված միջազգային կարգի պատմությունը մասամբ կեղծ էր։ Որ ուժեղագույններն իրենց կազատեն պարտավորություններից այն ժամանակ, երբ ճիշտ համարեն։ Որ առևտրային կանոնները կիրառվում էին անհամաչափորեն։ Եվ որ միջազգային իրավունքը կիրառվում էր տարբեր խստությամբ՝ կախված մեղադրյալի կամ զոհի ինքնությունից
-
Ասում են… Այս պահին մենք ապրում ենք մեր պատմության ամենածանր փուլերից մեկը: ՈՒկրաինայի վրա ճնշումը հիմա առավելագույնն է։ ՈՒկրաինան կարող է կանգնել չափազանց բարդ ընտրության առաջ` կա՛մ արժանապատվության կորուստ, կա՛մ հիմնական գործընկերոջ հնարավոր կորուստ։ Կա՛մ բարդ 28 կետերի ընդունում, կա՛մ անչափ ծանր ձմեռ
-
Ասում են… Ինչո՞ւ մենք 2020 թվականին այդ պատերազմը չկանխեցինք։ Չէ՞ որ կարող էինք կոշտ զգուշացնել Ադրբեջանին, որ ուժային լուծում թույլ չենք տա։ Եվ ոչինչ էլ չէր լինի
Տարածաշրջանային
ԱՄՆ-Իրան հակամարտության ռազմական նոր փուլը կվերսկսվի՞, թե ոչ՝ դեռ պարզ չէ
Սեպտեմբերի 17-ին նախագահ Թրամփը Axios-ին ասել էր, որ քննարկում է Իրանին ուղղված զանգվածային հարվածները վերսկսելու կամ չվերսկսելու վերաբերյալ հարցը։Սեպտեմբերի 20-ին Իրանի զինվորականները հայտարարել են, որ տեղեկություններ ունեն ԱՄՆ-ի կողմից նոր հարձակման հավանականության առնչությամբ և նախազգուշացրել են պատասխան հարվածների մասին...
